FPT ĐÃ BẮT ĐẦU NHƯ THẾ NÀO? CÂU CHUYỆN VỀ 13 NHÀ KHOA HỌC VÀ GIẤC MƠ LỚN

Năm 1988, giữa lúc đất nước còn bộn bề gian khó sau Đổi Mới, 13 nhà khoa học trẻ của Viện Cơ học đã làm một việc mà nhiều người cho là "điên rồ". Họ quyết định từ bỏ con đường nghiên cứu an toàn để thành lập một công ty công nghệ.

Vị thủ lĩnh của họ, người sau này được gọi là "thuyền trưởng", chính là Trương Gia Bình.

Họ đặt tên công ty là FPT (Công ty Công nghệ Thực phẩm), một cái tên "ngụy trang" để dễ được cấp phép, vì khi đó "công nghệ thông tin" còn là một khái niệm quá xa lạ. Trong tay họ lúc ấy không có gì ngoài trí tuệ và một khát vọng cháy bỏng: xây dựng một công ty kiểu mới, góp phần hưng thịnh quốc gia.

HÀNH TRÌNH KHÔNG TRẢI HOA HỒNG

Giấc mơ của họ rất lớn: xuất khẩu phần mềm. Nhưng thực tế thì vô cùng khắc nghiệt. Không vốn, không kinh nghiệm, không khách hàng.

Để tồn tại, họ phải làm mọi thứ. Hợp đồng lớn đầu tiên của FPT không phải là phần mềm, mà là cung cấp hệ thống máy tính cho Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô tại Hà Nội. Ông Trương Gia Bình và các cộng sự đã phải tự mình tháo lắp, vận chuyển, cài đặt từng chiếc máy.

Họ nhận ra rằng, để đi đến giấc mơ lớn, trước hết phải làm tốt những việc nhỏ nhất để có thể "sống sót". Họ bắt đầu hành trình "tin học hóa" cho các cơ quan, doanh nghiệp trong nước, từ ngành hàng không, ngân hàng đến điện lực... Tên tuổi FPT dần được biết đến như một đơn vị có năng lực và uy tín.

BƯỚC NGOẶT "XUẤT KHẨU HAY LÀ CHẾT"

Đến cuối những năm 90, khi thị trường trong nước đã ổn định, ông Trương Gia Bình lại một lần nữa đưa ra một quyết định táo bạo, đặt cược cả tương lai của công ty: Toàn cầu hóa.

Khẩu hiệu "Xuất khẩu hay là chết?" ra đời. Đó là một canh bạc thực sự. Họ phải cạnh tranh với những gã khổng lồ phần mềm từ Ấn Độ, Trung Quốc. Những ngày đầu ở thị trường Mỹ, Nhật Bản là vô vàn khó khăn: khác biệt văn hóa, rào cản ngôn ngữ, thiếu kinh nghiệm làm việc với khách hàng quốc tế. Nhiều lúc tưởng chừng như đã thất bại.

Nhưng chính sự kiên định, tinh thần không ngừng học hỏi và lòng tự tôn dân tộc đã giúp họ vượt qua. FPT đã chinh phục được những khách hàng khó tính nhất, từng bước ghi tên mình lên bản đồ công nghệ thế giới.

Từ 13 nhà khoa học với hai bàn tay trắng, FPT dưới sự chèo lái của "thuyền trưởng" Trương Gia Bình đã trở thành một tập đoàn công nghệ toàn cầu.

Hành trình gần 4 thập kỷ của FPT không chỉ là câu chuyện về thành công tài chính, mà còn là một kho tàng bài học mà bất kỳ sinh viên nào cũng có thể học hỏi.

Tại CSIE, chúng mình đã đúc kết lại 4 bài học xương máu từ câu chuyện huyền thoại này:

1. KHỞI NGHIỆP KHÔNG CẦN VỐN, NHƯNG BẮT BUỘC PHẢI CÓ "ĐỒNG ĐỘI": FPT không bắt đầu từ một cá nhân xuất chúng, mà từ một tập thể 13 người cùng chung chí hướng. Họ bổ sung kỹ năng cho nhau, cùng nhau vượt qua những hợp đồng đầu tiên đầy chông gai. 👉 Bài học: Đừng khởi nghiệp một mình. Hãy tìm những người đồng đội tin tưởng, những người sẵn sàng "chia lửa" cùng bạn.

2. MƠ LỚN NHƯNG HÃY BẮT ĐẦU TỪ VIỆC NHỎ NHẤT: Giấc mơ của FPT là "xuất khẩu phần mềm", nhưng những việc đầu tiên họ làm là cung cấp máy tính, là giải các bài toán tin học hóa cho các cơ quan nhà nước. Họ làm những gì thị trường cần và làm thật tốt để tồn tại trước khi vươn ra biển lớn. 👉 Bài học: Đừng để giấc mơ lớn làm bạn tê liệt. Hãy chia nhỏ nó ra, bắt đầu từ một sản phẩm/dịch vụ cụ thể và làm nó tốt nhất có thể.

3. SỨC MẠNH CỦA MỘT "LÝ DO ĐỦ LỚN": Động lực của FPT không chỉ là tiền. Đó là lòng tự tôn dân tộc, là mong muốn chứng minh trí tuệ Việt Nam không thua kém bất kỳ ai. "Lý do" đủ lớn đó đã giúp họ đứng vững trước mọi sóng gió, từ khủng hoảng kinh tế đến những thất bại trong kinh doanh. 👉 Bài học: Hãy tự hỏi "Tại sao mình lại khởi nghiệp?". Một sứ mệnh rõ ràng sẽ là ngọn hải đăng dẫn lối cho bạn trong những ngày đen tối nhất.

4. LUÔN HỌC HỎI VÀ THAY ĐỔI: Xuất thân là nhà khoa học, ông Bình và các cộng sự đã phải học lại từ đầu về kinh doanh, về quản trị, về thị trường. FPT liên tục "đập đi xây lại", chuyển mình từ phần cứng sang phần mềm, từ thị trường nội địa sang toàn cầu. 👉 Bài. học: Tấm bằng đại học chỉ là khởi đầu. Người khởi nghiệp thành công là người không bao giờ ngừng học hỏi và sẵn sàng thích ứng với sự thay đổi.

Câu chuyện của FPT đã chứng minh: Từ hai bàn tay trắng, với một đội ngũ đoàn kết và một khát vọng đủ lớn, người Việt Nam hoàn toàn có thể tạo nên những điều kỳ diệu.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------